REVIEW ÁNH ĐÈN GIỮA HAI ĐẠI DƯƠNG
Câu chuyện mở đầu bằng hình ảnh Isabel đang ngồi sửa lại cây thánh giá bé con con trên nấm mộ cho đứa con chưa kịp thành hình hài của mình thì nghe thấy tiếng khóc của trẻ sơ sinh. Người kém trí tưởng tượng nhất cũng đoán ra được câu chuyện sẽ dẫn về đâu. Một cặp vợ chồng không có con bỗng dưng được Chúa ban cho một đứa bé – cho nó lênh đênh trên một chiếc thuyền đơn sơ sau cơn bão, dạt vào đúng nơi cho cặp vợ chồng tìm thấy. Họ nuôi nấng yêu thương đứa trẻ rồi đến một ngày sự thật bị phơi bày…. Hàng ngàn kịch bản đã xảy ra y hệt như thế.
Ánh đèn giữa hai đại dương cũng không ngoại lệ. Vẫn một kịch bản cũ mèm, không một tình huống gay cấn, không một chi tiết bất ngờ… nhưng cuốn sách vẫn khiến người đọc say mê, nuối tiếc khi phải rời trang sách liếc đi một chỗ khác.
500 trang (khổ hơi nhỏ) nhưng cả 500 trang đều ẩn chứa những ngôn từ đẹp lấp lánh như những vì sao. Ngay những trang đầu của cuốn sách, tôi đã khóc. Đến trang cuối cùng, tôi cũng vẫn rơi nước mắt sau nhiều trang phải lau đi giọt lệ mình vì cảm động. Dịch giả của cuốn sách đáng được nhận một tràng pháo tay cho những câu từ uyển chuyển, mượt mà và tự nhiên đến vậy. Nhưng, có lẽ khó mà không buông lời trách móc biên tập phụ trách cuốn này cũng như người soát bản in. Quá nhiều lỗi chính tả đến mức không tha thứ được. May mắn thay, dịch giả cuốn này thực sự rất giỏi và tỉ mỉ (vô cùng nể phục) nên cuốn sách vẫn hoàn hảo đến từng câu từng từ.
Vẫn cốt truyện cũ mèm ấy nhưng câu chuyện trở nên đặc biệt vô cùng.
Con bé Lucy được quấn trong một chiếc áo len phụ nữ xuất hiện ở Janus, một hòn đảo nhỏ đến nỗi ngoài vách đá dựng đứng tuyệt đối cấm tới gần, chỉ có một ngọn hải đăng, một ngôi nhà bé lợp tôn, vài con gà, vài con dê. Không có hàng xóm xấu tính tọc mạch, không có trường học, nhà thờ hay bất cứ gì khác cho giống với xã hội, chỉ có Tom, người gác đèn trẻ tuổi trung thành, đáng tin cậy mới trở về sau cuộc chiến tranh thế giới, mang trong mình sự hỗn loạn và ám ảnh về cái chết, đang cần một chỗ trú để bình yên. Và có Isabel, cô gái trẻ vứt bỏ hết tất cả, gia đình, xã hội, tương lai để làm vợ anh ở hòn đảo mà cứ 3 tháng mới được nhìn thấy người một lần.


Chiến tranh nghiệt ngã đến nỗi, mẹ của Isabel khi thấy con gái mình mến anh gác đèn đã bảo: “Còn kén cá chọn canh cái nỗi gì nữa, thời buổi bây giờ có mấy ai còn lành lặn đủ tứ chi nữa đâu.” Tom là một người lính anh dũng, anh giành nhiều huy chương nhưng khi trở về, anh chỉ luôn dằn vặt những tội lỗi vì những người đã bị giết, những người anh đã giết. Anh oán trách bản thân vì mình đã sống sót mà không một vết trầy xước trong khi cuộc đời quá bất công với những người anh đã chôn, những người về mà không lành lặn hay ngơ ngẩn, những người ở phe kẻ thù anh đã giết.
Con bé Lucy mà Chúa ban cho anh đã khiến anh cân bằng lại – dẫu Isabel cũng đã giúp anh biết ơn cuộc đời.
Con bé Lucy cũng đã xoa dịu nỗi đau ba lần mất con của Isabel, khiến cô bừng tỉnh mà lại yêu tha thiết cuộc đời khi con bé ngoạm vào bầu ngực cô, gọi lại dòng sữa đã mất hai tuần trước đó trở về.
Con bé Lucy đã xoa dịu ông bà ngoại nó, người đã mất cả hai con trai trong cuộc chiến.
Mọi việc không thể nào khác được. Họ yêu con bé. Họ không thể để mất nó, để luật lệ nhốt nó vào trại trẻ mồ côi không được ai yêu thương. Vậy nên một lần, Tom vi phạm luật, anh không báo cáo gì về chiếc tàu dạt và đứa bé. Nó trở thành đứa trẻ mà vợ chồng anh sinh ra.
Con bé Lucy như một ánh đèn tỏa sáng giữa đại dương, thắp sáng những tâm hồn chìm trong bóng tối của nghiệt ngã.
Rồi đột nhiên, Lucy lại không còn là Lucy nữa khi Tom và Isabel biết mẹ con bé vẫn còn sống và đang điên dại vì mất chồng con. Nhưng đã muộn quá mất rồi, họ đã quá yêu đứa bé và không thể sống thiếu nó.
Đúng và sai như hai con rắn giống hệt cuộn tròn lấy nhau. Đến khi ta giết chết cả hai thì mọi việc đã quá muộn màng.
Lương tâm cắn rứt, tình yêu thương vợ và đứa con – giờ không phải con mình giày vò, bản năng và lý trí… Tác giả kể một câu chuyện chậm rãi nhưng hoàn hảo về cảm xúc nội tâm nhân vật, câu chuyện rất đời, rất người. Một tác phẩm văn học chắc cũng chỉ có thể nhân văn đến thế là cùng.
Giằng xé giữa những nỗi đau nơi đáy cùng vực thẳm, khi oán hận, khi căm ghét, tình yêu vẫn hiện ra, đẹp như một ánh đèn hải đăng giữa đại dương thăm thẳm. Ngọn đèn chiếu sáng rất xa, nhưng nó lại không thể chiếu sáng được ngay dưới chân mình.
Cảm động, chua xót nhưng vẫn hân hoan vì tình người giản dị mà vẫn lấp lánh như một vì sao, à không, như một ngọn đèn hải đăng không bao giờ quên chiếu sáng. Cuốn sách này đã được ghi thêm vào danh sách những cuốn sách yêu thích nhất của tôi.
H.B.V